2018 : l’Oc dins la tempesta

Written by Published in News

Los occitans son confrontats a diferentas evolucions que remetan en causa lor fonccionament e tanben lors objectius. Mas pel moment l’an pas encara comprés : contunhan de far cadun son camin sens prener la mesura de çò que se passa, e sens prener lo temps d’escambiar entre eles… Pr’aquò lo temps es a l’auratge !

Lo cambiament lo mai fòrt es la demesida brutala del nombre d’occitanofònes dins la populacion. Mentre qu’èran majoritaris los que comprenián la lenga fa encara qualquas annadas, ara es pas mai lo cas. En 2018 la granda majoritat de la populacion de las regions « Nouvelle Aquitaine », « Occitanie », « PACA », e « Auvergne-Ardèche », sabon pas res de la lenga. Aquò a un efecte sul volume de practica de la lenga, e tanben sus la qualitat de la lenga que baissa coma o denoncièt Eric Fraj dins son libre « Quin occitan per deman ? lengatge e democracia ». Las associacions occitanistas son sul terrenh : per elas ven de mai en mai complicat de trapar un public pels eveniments culturals. Pichon a pichon veson los participants vielhir. Assistissem tanben a un desplaçament del tipe d’activitat : mens de libres, e mai de musica. La musica e la dança son de bon abordar pel que sap pas la lenga. Emai dins la musica los gropes en capacitat d’escriure lors paraulas son los mai ancians (Nadau, Massilia…), los mai joves tornan interpretar de cançons ancianas (La mal coiffée, Vox biguerri…).

Una autra evolucion concernís la ciutadanetat : assistissem a un efondrament de l’esperit de resisténcia e de reivindicacion. Pr’aquò l’istòria del territòri occitan es marcada per un esperit de desobeissença, de revòlta ! Lo libre de Jòrdi Labouysse « L’espace occitan dans l’histoire » o mòstra clarament : de las guerras de religion, en passant per Joan Petit lo crocant supliciat, las comunas, los vinhairons en 1907, lo Larzac….. quin bolegadís ! Mas ara silenci. Aquò sembla acabat… Lo monde se vòl pas mai engajar ni politicament ni d’un autre biais… Al jorn de uèi, malgrat la situacion desastrosa qu’es facha als actors occitanistas, e ben la maja part vòl pas ausir parlar d’una manifestacion per la lenga nòstra ! Es pas tot : quantes d’occitanistas interessat per la lenga, pel país, pensan pas utile de s’abonar a La Setmana, lo sol jornal de nivel professional 100% dins la lenga ? Consequencia, lo setmanier es jos perfusion subvencionada, e a mand de plegar botiga. Poriam tanben parlar de la vida associativa : cossí se fa que i aja tant pauc de joves dins los conselhs d’administracion ? Per las novelas generacions, militar es completament « has been ». Defugisson tot çò que pòt semblar un nacionalisme occitan. Nombroses son los joves qu’an quitament pas consciença que l’accion collectiva pòt cambiar las causas. Cercan cadun lor camin mas sens s’associar. Lo probleme es que d’aquel temps los nacionalistas franceses eles se geinan pas per militar ! E los politics de tota mena tomban totjorn d’accòrdi per rejetar las prepausicions de lei, blocar las subvencions. Me diretz qu’aquòs degut a las restriccions budgetarias, o politica d’austeritat, volguda pels diferents governaments. Oc ben, segur, mas se l’occitanisme a mens de public, mens de subvencions, e se perd en mai sa capacitat de mobilisacion, de que pensatz que pòt arribar ? Lo risc es grand de se far la « guèrra ». Vòli dire, se criticar, s’atacar publicament a tala o tala asso per destrusir… Quand vèsi per exemple las criticas contra convergéncia occitana de Tolosa que se pòdon legir suls resals socials, me disi que ne sem pas luenh… En l’absencia d’una vision politica de la situacion, sem facia a un vertadier risc de regression de l’occitanisme!

Mai grèu encara la temptacion d’anar cap a un « degagisme occitan ». En ligason ambe la cauma dels salariats del CFPO de Tolosa, ai assistit a un acamp al mes de mai, ont qualques unes disián que se l’occitanisme va mal, es la fauta dels « vielhs » responsables associatius. Segon eles caldriá butar defòra los « aparatchics » de l’occitanisme. Soi pas aquí per defendre tala o tala persona, que soi convençut que digus es pas indispensable. Mas mèfi : lo dangièr dins la tempesta es de cercar un copable, una mena de « boc emissari ». Es pas en s’excomuniant los unes los autres qu’arribarem a sortir d’aquela marrida passa. Nos fa puslèu besonh de soscar, de se parlar mai que çò que fasem, de consacrar de temps als escambis per trapar de solucions.

Voldriái parlar d’una darrièra evolucion abans de clavar : la diversificacion sociala de l’occitanisme. Al fur e a mesura que lo moviment occitan capitèt a se desvolopar, integrèt de personas novèlas, portant caduna son vejaire personal. De mai lo desvolopament se faguèt tanben per diversificacion e especialisacion de las activitats (collectage, edicion, festenal, ensenhament, cosina, radio, sitis internet, eca…). En consequencia los occitanistas son plan mai nombroses que 50 ans fa, mas son plan mai diverses ! Una categoria es sovent desmembrada : los professionals, salariats de las associacions occitanistas. Per ieu es important d’o dire : fan partida de l’occitanisme, e amai se son pas militants an lo drech de dire lor vejaire ! La professionalisacion de l’accion culturala occitana l’avem longtemps volguda e esperada. Es una necessitat e pòt portar de realisacions de tria quand los mejans e las competencias son recampadas. Agachatz lo CIRDOC : un exemple de seguir ! Mas dins plan d’associacions (cercles de l’IEO, escòlas calandretas, radios, eca…) los emplecs son sovent precaris e mal pagats. En defòra de l’ensenhament que garantís un salari e una carrièra, las autras possibilitats prenon sovent la fòrma de contractes ajudats. Malgrat eles, e sens se’n rendre compte los associatius occitans veson passar de futurs decebuts de l’occitanisme, de monde que fin finala aniran cercar endacòm mai una capitada sociala que sem pas en mesura de porgir. Cresi que las associacions deurián mai prener en compte lor salariats, per exemple en lor reservant una plaça dins lo conselh d’administracion.

Per se renovelar l’occitanisme deu comprener sa granda diversitat e far de prepausicions novelas que porián aportar d’avançadas per totas las categorias : professionals, associatius, ensenhaires, eca… Avem en realitat un fum de possibilitats, mas passam a costat ! Es per aquela rason que prepausam una edicion novèla de « La Dintrada », lo forum ciutadan occitan. Dins una jornada aurem un estat dels luòcs region per region (per de personalitats convidadas), puèi ensajarem de definir ensemble d’objectius e perque pas d’accions novèlas. De que volem per 2030 ? Vos prepausam de venir a Tolosa per l’edicion 2018 de La Dintrada : ensemble trobarem las responsas !

Uc Jourde lo 18 de julhet de 2018.

admin